Chứng chỉ PL-300, còn được gọi là “Microsoft Power BI Data Analyst,” tập trung vào việc sử dụng Power BI để phân tích dữ liệu và đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu. Đây là chứng chỉ uy tín được Microsoft cấp, khẳng định kỹ năng sử dụng Power BI của bạn để phân tích dữ liệu.
PL-300 không chỉ đơn thuần là một bài kiểm tra kỹ năng, mà nó còn là một chứng chỉ khẳng định người sở hữu có khả năng biến dữ liệu thô thành các thông tin có giá trị, hỗ trợ quá trình ra quyết định kinh doanh. Để đạt được chứng chỉ này, người thi cần phải nắm vững các khía cạnh quan trọng của Power BI, từ việc làm sạch và biến đổi dữ liệu, xây dựng các mô hình dữ liệu, đến việc thiết kế và triển khai các báo cáo và dashboard tương tác.
Chứng chỉ PL-300 nhắm đến các chuyên gia dữ liệu, nhà phân tích kinh doanh, và bất kỳ ai có trách nhiệm phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định chiến lược trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc đạt được chứng chỉ này cũng là một minh chứng rõ ràng về khả năng sử dụng Power BI của người học, giúp họ nổi bật hơn trong mắt nhà tuyển dụng.
Phần này chiếm khoảng 25-30% nội dung của bài thi, bao gồm các câu hỏi kiểm tra kỹ thuật:
Lấy dữ liệu từ các nguồn:
Xác định và kết nối với một nguồn dữ liệu
Thay đổi cài đặt nguồn dữ liệu, bao gồm thông tin xác thực, mức độ riêng tư và vị trí nguồn dữ liệu
Chọn một mô hình ngữ nghĩa chia sẻ hoặc tạo một mô hình dữ liệu cục bộ
Lựa chọn giữa chế độ DirectQuery, Import, và Dual
Thay đổi giá trị trong một tham số
Làm sạch dữ liệu
Đánh giá dữ liệu, bao gồm thống kê dữ liệu và thuộc tính cột
Giải quyết các mâu thuẫn, giá trị không mong muốn hoặc null, và các vấn đề về chất lượng dữ liệu
Khắc phục các lỗi nhập dữ liệu
Chuyển đổi và tải dữ liệu
Chọn loại dữ liệu cột thích hợp
Tạo và chuyển đổi các cột
Chuyển đổi một truy vấn
Thiết kế một lược đồ sao chứa các bảng thực thể (facts) và bảng tra cứu (dimensions)
Xác định khi nào nên sử dụng truy vấn tham chiếu hoặc nhân bản và tác động của chúng
Kết hợp và nối các truy vấn
Xác định và tạo các khóa phù hợp cho mối quan hệ
Cấu hình tải dữ liệu cho các truy vấn
b. Mô hình hóa dữ liệu (Model the data):
Chiếm khoảng 25-30% bài thi, phần này tập trung vào việc xây dựng mô hình dữ liệu. Người thi cần phải hiểu và sử dụng các khái niệm như bảng thực thể (fact tables), bảng tra cứu (dimension tables), và các mối quan hệ giữa chúng. Ngoài ra, phần này cũng đánh giá khả năng của người thi trong việc tối ưu hóa hiệu suất của mô hình dữ liệu, sử dụng DAX (Data Analysis Expressions) để tạo ra các phép tính phức tạp.
Thiết kế và triển khai mô hình dữ liệu
Cấu hình thuộc tính bảng và cột
Triển khai các dimensions dùng cho nhiều vai trò khác nhau (role-playing dimensions)
Xác định tính chất và hướng lọc của một mối quan hệ
Tạo một bảng ngày chung
Triển khai các vai trò bảo mật cấp hàng (row-level security roles)
Tạo các phép tính mô hình bằng DAX
Tạo các phép tính tổng hợp đơn giản
Sử dụng CALCULATE để thao tác bộ lọc
Triển khai các phép tính thông minh theo thời gian
Xác định các phép đo ẩn và thay thế bằng các phép đo rõ ràng
Sử dụng các hàm thống kê cơ bản
Tạo các phép đo bán cộng (semi-additive measures)
Tạo phép đo bằng cách sử dụng quick measures
Tạo bảng tính toán
Tối ưu hóa hiệu suất mô hình
Cải thiện hiệu suất bằng cách xác định và loại bỏ các hàng và cột không cần thiết
Xác định các phép đo, mối quan hệ, và hình ảnh có hiệu suất kém bằng cách sử dụng Performance Analyzer
Cải thiện hiệu suất bằng cách chọn loại dữ liệu tối ưu
Cải thiện hiệu suất bằng cách tổng hợp dữ liệu
c. Trực quan hóa dữ liệu (Visualize and analyze the data):
Đây là phần trọng tâm của bài thi, chiếm từ 25-30% nội dung. Người thi cần có khả năng tạo ra các biểu đồ, bảng biểu và dashboard tương tác, giúp người dùng cuối có thể dễ dàng hiểu và khai thác dữ liệu. Họ cũng cần phải biết cách tùy chỉnh và tối ưu hóa báo cáo để phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.
Tạo báo cáo
Xác định và triển khai các hình ảnh phù hợp
Định dạng và cấu hình các hình ảnh
Sử dụng hình ảnh tùy chỉnh
Áp dụng và tùy chỉnh chủ đề
Cấu hình định dạng có điều kiện
Áp dụng phân tách và lọc
Cấu hình trang báo cáo
Sử dụng tính năng Analyze in Excel
Chọn khi nào sử dụng báo cáo phân trang
Cải thiện báo cáo cho tính khả dụng và kể chuyện
Cấu hình đánh dấu trang
Tạo chú giải tùy chỉnh
Chỉnh sửa và cấu hình tương tác giữa các hình ảnh
Cấu hình điều hướng cho báo cáo
Áp dụng sắp xếp
Cấu hình phân tách đồng bộ
Nhóm và sắp xếp các hình ảnh bằng cách sử dụng Selection pane
Khám phá dữ liệu bằng hình ảnh tương tác
Cấu hình xuất nội dung báo cáo và thực hiện xuất
Thiết kế báo cáo cho thiết bị di động
Kích hoạt các hình ảnh cá nhân hóa trong một báo cáo
Thiết kế và cấu hình báo cáo Power BI cho tính dễ tiếp cận
Xác định các mẫu và xu hướng
Sử dụng tính năng Analyze trong Power BI
Sử dụng phân nhóm, phân loại, và clustering
Kết hợp tính năng Hỏi & Đáp trong một báo cáo
Sử dụng hình ảnh AI
Sử dụng các đường tham chiếu, thanh lỗi, và dự báo
Phát hiện các giá trị ngoại lệ và dị thường
Tạo và chia sẻ bảng điểm và số liệu
d. Triển khai và bảo trì báo cáo (Deploy and maintain items):
Phần này chiếm khoảng 15-20% bài thi, yêu cầu người thi phải biết cách chia sẻ báo cáo, làm việc với các workspace trong Power BI, và quản lý quyền truy cập của người dùng. Ngoài ra, phần này cũng kiểm tra khả năng của người thi trong việc giám sát và bảo trì các tài sản báo cáo, đảm bảo chúng luôn cập nhật và sẵn sàng cho người dùng cuối.
Tạo và quản lý workspace và các mục
Tạo và cấu hình một workspace
Phân quyền vai trò workspace
Cấu hình và cập nhật ứng dụng workspace
Xuất bản, nhập, hoặc cập nhật các mục trong workspace
Tạo bảng điều khiển
Chọn phương thức phân phối
Áp dụng nhãn nhạy cảm cho nội dung workspace
Cấu hình đăng ký và cảnh báo dữ liệu
Quảng bá hoặc chứng nhận nội dung Power BI
Quản lý tùy chọn toàn cầu cho các tệp
Quản lý mô hình ngữ nghĩa
Xác định khi nào cần một gateway
Cấu hình lên lịch làm mới mô hình ngữ nghĩa
Cấu hình tư cách thành viên nhóm bảo mật cấp hàng
Cung cấp quyền truy cập vào các mô hình ngữ nghĩa
Cấu hình tự động làm mới trang
2. Hình thức bài thi
Thời gian làm bài: 120 phút
Địa điểm: online hoặc offline tại trung tâm tổ chức thi
Số lượng câu hỏi: 40-60 câu
Mức điểm đỗ chứng chỉ: 700/1000
3. Các dạng câu hỏi sẽ gặp trong bài thi PL-300
Bài thi PL-300 có các dạng câu hỏi khá đa dạng, bao gồm (một số dạng câu hỏi có clip mẫu tham khảo từ Microsoft Learn):
#1. Câu hỏi đúng/sai: người thi cần trả lời đúng/ sai cho câu hỏi
#2. Câu hỏi chọn phương án đúng (1 hoặc nhiều phương án): người thi cần chọn đáp án đúng theo yêu cầu của đề bài
#3. Câu hỏi chọn phương án đúng nhất: các đáp án sẽ có nhiều hơn 1 đáp án đúng, ở mức độ nhất định, người thi cần chọn phương án đúng nhất
#4. Câu hỏi tạo danh sách đúng các thao tác: người thi cần kéo nhiều phương án ô trả lời để tạo nên một chuỗi các thao tác chính xác hoàn toàn vể mặt thứ tự
#5. Câu hỏi kéo thả: người thi cần kéo các phương án vào các ô phân loại để trả lời, một số phương án có thể được sử dụng nhiều lần
#6. Câu hỏi điền đáp án đúng: đề bài cho một công thức DAX đã bị khuyết một vài chỗ, người thi cần chọn/ kéo-thả các function chính xác cho từng vị trí
#7. Chuỗi câu hỏi lặp lại đáp án: Các chuỗi câu hỏi này có bộ đáp án lặp lại, nhưng với mỗi câu hỏi, đáp án đúng là khác nhau
#8. Câu hỏi về tình huống: đề bài cho một tình huống giả định khá dài và chi tiết về các bảng sử dụng, các yêu cầu của các bên liên quan (ban giám đốc, các phòng ban, …), yêu cầu kỹ thuật, vấn đề cần khắc phục, … và một chuỗi các câu hỏi đa dạng theo các dạng trên, nhằm đáp ứng các nhu cầu của phòng ban
III. Hướng dẫn thao tác đăng ký thi
Dưới đây là tài liệu hướng dẫn đăng ký thi chứng chỉ PL-300.
Để trải nghiệm thi của bạn được trọn vẹn, tránh sai sót và lỗi kỹ thuật, hãy đăng ký thi tại Datapot để được giảm 10% lệ phí thi và được trợ giảng của Datapot hướng dẫn chi tiết trong suốt quá trình đăng ký, ôn tập và thi chứng chỉ PL-300 bạn nhé!
IV/ Kinh nghiệm đi thi
1. Nên thi tại trung tâm hay thi tại nhà?
Việc thực hiện thi tại trung tâm và tại nhà không có quá nhiều khác biệt.
Nếu thi tại trung tâm, chúng ta sẽ có môi trường thi được setup bởi trung tâm và không phải lo lắng quá nhiều. Chúng ta cần lưu ý mang theo đủ giấy tờ theo yêu cầu (Căn cước công dân)
Tuy nhiên, để có tâm lý thoải mái và chuẩn bị được dễ dàng, linh động hơn, chúng ta có thể đăng ký thi tại nhà. Với hình thức đăng ký thi tại nhà, việc chuẩn bị sẽ phải chủ động hơn nhiều để đảm bảo môi trường thi hợp lệ, tránh bị lỡ giờ thi, kéo theo tâm lý hồi hộp, lo lắng khi làm bài thi. Một số lưu ý khi thi tại nhà như sau:
Xem kỹ hướng dẫn khi đăng ký thi tại nhà của hệ thống (về máy móc, môi trường thi, thẻ căn cước công dân, …)
Chuẩn bị một phòng kín, chỉ có một máy tính thực hiện bài thi (không được 2 màn hình), và không còn thiết bị điện tử nào khác
Chuẩn bị webcam, hoặc có webcam sẵn trên laptop, để thực hiện giám sát
Chuẩn bị sạc pin đầy đủ, vì khi thực hiện bài thi không được rời khỏi màn hình giám sát
Không được sử dụng tai nghe. Nếu có các vấn đề cần trao đổi với giám sát, thực hiện qua khung chat của hệ thống bài thi
Chuẩn bị các thao tác trên trước giờ thi từ 15-30 phút để kịp thời xử lý, hoặc được giám sát tư vấn cách xử lý trước khi đến giờ thi
2. Có mã giảm giá lệ phí thi không?
Phí thi hiện tại với khu vực Việt Nam là 80 USD.
Quyền lợi đặc biệt chỉ có tại Datapot
Với tư cách là đối tác lâu năm của Microsoft, các thí sinh đăng ký thi tại trung tâm Datapot sẽ được giảm 10% lệ phí thi chứng chỉ PL-300
V/ Kinh nghiệm ôn thi
1. Checklist chuẩn bị cho kỳ thi
a. Thành thạo các thao tác thực tế khi sử dụng Power BI
Đầu tiên, cần biết rằng, việc sử dụng, thao tác thành tạo với Power BI là một lợi thế rất lớn và không thể thiếu khi thực hiện bài thi chứng chỉ PL-300. Việc làm quen với Power BI và thực hiện thao tác nhuần nhuyễn có thể giúp ích rất nhiều trong việc tiết kiệm thời gian đọc tài liệu và ghi nhớ các kiến thức từ cơ bản đến nâng cao. Datapot tự hào là đối tác đào tạo chính thức của Microsoft tại Việt Nam (Microsoft Learning Partner, hiện được gọi là Microsoft Training Services Partner), được sử dụng các tài nguyên và giáo trình của Microsoft để thực hiện đào tạo và cấp chứng nhận các khóa học theo tiêu chuẩn Microsoft tại Việt Nam.
b. Học các tài liệu chính thống từ Microsoft (hoặc đối tác của Microsoft)
Với các bạn có khả năng tự học tốt, hãy tham khảo thêm phần lý thuyết và clip hướng dẫn tự học của Microsoft tại link:
Có nhiều nguồn tài liệu và câu hỏi mẫu để ôn thi chứng chỉ PL-300, cả miễn phí lẫn có phí. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng và đáp án chính xác, bạn nên kết hợp kiến thức cá nhân với tài liệu chính thức từ Microsoft và các đối tác của Microsoft. Điều này giúp bạn học tập dựa trên nguồn thông tin chính thống và đáng tin cậy.
c. Lên kế hoạch ôn thi
Giả định với người có kiến thức về Power BI, lộ trình sau đây có thể giúp chúng ta đạt được chứng chỉ PL-300 trong vòng 2,5 tháng với sự tập trung học và ôn tập như sau:
Học khóa học “PL-300 – Analyzing Data with Power BI” tại Datapot” để có kiến thức bài bản cho người mới bắt đầu: 1,5 tháng (14 buổi, 2 buổi/ tuần; 16 buổi với các bạn có thực hiện Project cuối khóa)
Đọc các tài liệu chính thống của Microsoft về Power Bi và chứng chỉ PL-300, kết hợp với kiến thức và các trải nghiệm thực tế từ khóa học để tự tổng hợp các vùng kiến thức, bám sát với cấu trúc bài thi: 2 tuần
Đăng ký thi
Trong 2 tuần cuối cùng, thực hiện làm các dạng đề tìm hiểu được trên mạng (ví dụ bộ đề tại Exam Topics: https://www.examtopics.com/exams/microsoft/pl-300/, hay các bộ đề khác). Lưu ý rằng đáp án trong các đề này không đảm bảo chính xác 100%, vì vậy bạn nên so sánh lại với tài liệu chính thức hoặc tham khảo ý kiến từ giảng viên và trợ giảng tại Datapot.
VI/ Kinh nghiệm thi
a. Trước khi thi
Với hình thức thi tại trung tâm, chúng ta cần lưu ý đến sớm và chuẩn bị các giấy tờ đúng như hướng dẫn của Pearsonvue.
Với hình thức thi tại nhà, do phải tự chuẩn bị môi trường thi nên có một số lưu ý sau để trải nghiệm thi được suôn sẻ:
Chuẩn bị 1 phòng kín để thi, đảm bảo:
Không có tương tác với người khác
Không có tiếng ồn
Không chứa các thiết bị điện tử ngoài 1 máy tính sử dụng để làm bài thi
Không chứa giấy bút, hay sách vở, giá sách, hay bất kỳ khu vực nào có thể lưu trữ thông tin
Lí tưởng nhất, đó nên là 1 căn phòng trống, có bàn (hoặc bàn gấp), với tối thiểu các thiết bị cần sử dụng để thi (xem phía dưới)
Về các thiết bị thi, cần chuẩn bị:
Căn cước công dân
1 máy tính đã test hệ thống trước. Vào thời điểm đăng ký thi cũng đã có một lần test. Và khi thực hiện thi hệ thống cũng sẽ tự động test đảm bảo không có phần mềm ảnh hưởng đến bài thi
Sạc máy tính nếu là laptop, vì bạn sẽ không được rời khỏi màn hình giám sát
1 webcam để giám sát, cần chuẩn bị nếu sử dụng máy bàn, không có webcam
1 điện thoại với số điện thoại đúng như đã đăng ký. Bạn sẽ cần chụp ảnh phòng bằng điện thoại này để cho giám sát kiểm tra.
Các thiết bị khác như tai nghe là không cần thiết. Bạn sẽ giao tiếp với giám sát bằng hệ thống chat của bài thi
b. Trong khi thi
Với thời lượng 120 phút cho 40-60 câu hỏi, trung bình bạn chỉ có 2-3 phút cho 1 câu. Hãy cân đối thời gian:
Với các câu multiple choices: dành ít thời gian, đọc nhanh, trả lời nhanh, vì lượng thông tin không quá nhiều, và không có nhiều sự đánh đố hay tư duy
Với các câu kéo thả, hay điền function đúng cho câu DAX: hãy đảm bảo mình đã nắm chắc kiến thức trong tài liệu của Microsoft để hoàn thành hiệu quả các câu này
Với các câu case study:
Đây là dạng đề bài dài, nhiều mảng thông tin liên quan đến nhau như một tình huống công việc thực sự. Mỗi chi tiết Data/ Required system/ Required Reports … lại nằm ở 1 tab khác nhau. Theo sau đó là một chuỗi các câu hỏi. Bạn hãy cố gắng đọc các đầu mục chính của đề bài để nắm tổng quan yêu cầu. Sau đó với mỗi câu hỏi đọc kỹ lại phần đề bài liên quan.
Một bài thi sẽ có ít nhất 1, hoặc 2 câu case study, nhiều bài có đến 3 câu.
Đặc biệt lưu ý, các câu case study có sự liên quan đến nhau, nên bạn không thể back lại câu trước đó cho các chuỗi câu case study này.
Nếu có bất cứ sự cố nào, đừng ngần ngại chat với giám sát để được hướng dẫn.
c. Sau khi thi
Nếu không có sự cố, kết quả bài thi sẽ được thông báo qua email sau khoảng vài giờ cho đến 48 giờ, với chi tiết số điểm của từng mảng kiến thức.
Sau đó, bạn kiểm tra Microsoft Learn (learn.microsoft.com), mục Profile/ Credentials/ Certifications sẽ thấy Chứng chỉ Microsoft Certified: Power BI Data Analyst Associate
